Hoe Mamma Margherita al voor artistieke vorming pleitte

Wanneer we naar het preventief systeem van Don Bosco kijken, zien we dat dit een zekere moederlijke en rustgevende sfeer uitstraalt. Daaraan merken we dat de invloed van Mamma Margherita, de moeder van Don Bosco, best groot is in zijn opvoedingsstijl.

Margherita Occhiena was niet alleen de moeder van Don Bosco, zij was veel meer dan dat. In het oratorio oefende ze heel wat invloed uit en werd ze door de jongens al snel ervaren als een inspiratiebron en model. Met haar pedagogisch talent was ze in staat de verborgen energieën en talenten van de kinderen te ontdekken en die mee te helpen ontwikkelen.

Voldoende vrijheid
Het is indrukwekkend om te zien hoe Mamma Margherita haar zoon gedurende zijn hele leven bijstond. Zoals ze er heel haar leven was voor Don Bosco, was ze er ook altijd voor de jongens. Haar moederlijke blik volgde en begeleidde hen, maar belemmerde hen nooit in hun vrijheid. Ze moesten gehoorzamen en toestemming vragen, maar Mamma Margherita liet hen vrij in hun spel en vreugde-uitingen. Ze gaf nooit toe aan hun grillen en corrigeerde de jongens liefdevol. Onder haar toezicht konden de kinderen in het oratorio zichzelf op alle vlakken verder ontwikkelen.

Brede inspiratie
Dat is iets dat vandaag de dag heel relevant is. Ondanks verschillende open brieven en getuigenissen ziet het er nog steeds naar uit dat de artistieke vakken in het secundair onderwijs dreigen te verdwijnen of in verdrukking geraken. “Een brede inspiratie is nodig voor de ontwikkeling van de jonge hersenen van de leerlingen”, pleit kinderpsychiater Peter Adriaenssens nochtans. Ook binnen het katholiek onderwijs is er verzet tegen de vermindering van artistieke vorming.

Waar vakken zoals wiskunde, Frans en Engels de leerling moeten vormen, doen artistieke vakken zoals esthetica, muziek of tekenen dat zeker ook. “Het is vreemd dat artistieke vakken nog steeds als iets aparts beschouwd worden”, klinkt het bij Adriaenssens. “Het creatieve biedt tussenwegen, biedt andere vormen van inspiratie om situaties in het leven op te lossen. Je kan boos zijn via muziek, in plaats van de boosheid op een ander te richten. Je kan een brug slaan tussen dans en wiskunde door een oefening te dansen.”

Dan is de link niet ver te zoeken. Waar Mamma Margherita de jongens zo’n 200 jaar geleden de vrijheid gaf om hun eigen talenten en hun creatieve geest te ontdekken, is dat thema vandaag de dag weer helemaal relevant. Als zij vandaag geleefd had, zou ze alvast pleiten voor het behoud van deze vakken. Daarom was ze ook een moeder die geliefd was bij haar kinderen en aanbeden werd door de jongens van het oratorio.

Tim Bex • Onderwijs, • geplaatst op 25 november 2020

SALESIANEN , VORMING