Brief van de provinciaal 2017-2018/13

Beste medebroeders

Deze brief bevat twee delen. Het eerste betreft de samenroeping van het Provinciaal Kapittel in 2019 en de eerste informatie over de voorbereiding van dat PK. In het tweede deel vinden jullie informatie over onze provincie en over de medebroeders. 

1. Samenroeping van het 20ste Provinciaal Kapittel (20PK) van de salesianen in Vlaanderen en Nederland 

De samenroepingsbrief van de Algemene Overste voor het Algemeen Kapittel 

Om de zes jaar roept de Algemene Overste een Algemeen Kapittel samen. In zijn brief van 24 mei 2018 kondigt hij het 28ste AK aan. Dit zal plaatsvinden in Turijn van zondag 16 februari tot zaterdag 4 april 2020. Als regulator heeft hij don Stefano Vanoli benoemd. 

De Algemene Overste, don Ángel Fernández Artime, verwijst naar nr. 146 van onze Constituties waar het AK omschreven wordt als ‘het voornaamste teken van eenheid van de Congregatie in al haar verscheidenheid’. Het thema van het AK zal zijn: Welke salesianen voor de jongeren van vandaag? Don Ángel schrijft dat verscheidene redenen het noodzakelijk maken onze aandacht te concentreren op de persoon van de salesiaan die als man van God, godgewijd en apostel, in staat moet zijn zich volledig af te stemmen op de jongeren van vandaag en op heel hun wereld. Hij voegt er aan toe dat het niet wij alleen zijn die de verantwoordelijkheid dragen voor deze zending: zonder de medewerking van vele anderen zal het ons niet lukken. 

Het ene thema wordt opgedeeld in drie kernen: 

  • prioriteit van de salesiaanse zending onder de jongeren van vandaag, 
  • profiel van de salesiaan voor de jongeren van vandaag, 
  • samen met de leken in de zending en in de vorming. 

Samenroeping van het Provinciaal Kapittel 

Om de drie jaar is er in alle salesiaanse provincies wereldwijd een Provinciaal Kapittel. Het 20ste PK van onze provincie BEN (Vlaanderen en Nederland) zal twee sessies hebben. De eerste vindt plaats in Groenhove te Torhout van zondagmiddag 3 maart tot Aswoensdag 6 maart 2019 in de namiddag. Voor de tweede sessie komen we samen in Oud-Heverlee op woensdag 1 mei 2019.  

De regulator en de PK-commissie

Als regulator van ons 20ste PK hebben we Dieter Verpoest benoemd. Hij zal in zijn opdracht bijgestaan worden door een PK-commissie. De leden zijn: Bart Decancq, Koen Delft, Eric Haelvoet, Andy Jebarus, Biju John Oledath, Bert Van Hecke en Jan Van Oycke. De secretaris van deze commissie zal Marcel Verhulst zijn.

Deze voorbereidingscommissie zal een eerste keer samenkomen op 26 juni 2018. De belangrijkste opdracht van deze commissie is het uitdiepen van het kapittelthema. Hiervoor zullen ze in eerste instantie de uitvoerige brief van onze Algemene Overste moeten bestuderen, want het voorgestelde thema van het AK wordt tevens het thema van ons PK, zoals in nr. 172 van onze Constituties aangegeven. De brief van de Algemene Overste is ondertussen vertaald en digitaal verzonden naar alle gemeenschappen.

Het behoort tot de opdracht van de PK-commissie om zoveel mogelijk mensen te betrekken bij de voorbereiding van het PK. Uiteraard worden alle medebroeders via de gemeenschappen aangesproken om mee te denken. Het Kapittel handelt over de zending bij de jongeren en over de vele mensen die het project van Don Bosco gestalte geven in Vlaanderen en Nederland. Daarom is het vanzelfsprekend dat ook zij betrokken worden bij het denkwerk over het PK-thema en dat we hun stem willen horen tijdens het voorbereidingsproces van het PK. De kapittelcommissie krijgt alle ruimte om hiervoor de nodige strategieën uit te werken. Omdat twee leden van de provinciale raad deel uitmaken van de commissie, is er een voortdurende terugkoppeling mogelijk naar de provinciale raad. Vanaf nu zal het PK op de agenda van iedere raadsvergadering staan.

De regulator en zijn commissie krijgen tevens de opdracht de verkiezingen van de lokale en provinciale kapitteldeelnemers te organiseren en het concrete verloop van het PK uit te werken.

Om de regulator, de commissie en onze gemeenschap niet te veel te belasten, hebben we voor de voorbereiding van de liturgie tijdens het PK onze medebroeders Koen Timmermans en Laurens Brams aangesproken. Zij zullen de liturgie voorbereiden en deze ter plaatse ook coördineren. Zij zorgen voor de nodige tekst- en liedboeken.

Voor alle vormgevingswerk (logo, affiches en banners, wegwijzers, briefpapier …) werden Laurens Brams en Hoan Pham aangesproken.

Opdrachten van het Provinciaal Kapittel

Op het PK zullen de volgende drie onderwerpen aan bod komen.

    1. Het overgrote deel van het PK zal handelen over het kapittelthema ‘Welke salesianen voor de jongeren van vandaag?’
    2. De Algemene Raad van onze Congregatie wil wereldwijd advies inwinnen over enkele juridische onderwerpen: de taakomschrijving van de vicaris van de provinciaal, de samenstelling van de gemeenschappen, leken die bepaalde opdrachten krijgen in de gemeenschappen (bv. econoom), directeurs die tegelijkertijd econoom zijn van de gemeenschap, de ondersteuning vanwege de salesianen voor de werken die door leken bestuurd worden, enz. De Algemene Overste suggereert voor dit luik van het PK een juridische commissie samen te stellen. Als deze commissie een goed doordacht voorstel ter goedkeuring voorlegt aan het PK, vermijden we dat deze tweede opdracht te veel tijd in beslag zal nemen. Het voorstel zal toegelicht worden tijdens de kapittelsessie van maart.

Daarna kan het aangevuld en bijgestuurd worden op basis van de bespreking met de kapittelleden, om het dan ter goedkeuring voor te leggen tijdens de sessie van 1 mei 2019.

De juridische commissie zal geleid worden door Mark Tips, die voor dit werk bijgestaan zal worden door Koen Delft, Gerard Schoorl en Marc Vanhoutte. Naargelang de onderwerpen die zij te bespreken hebben, kunnen ze andere medebroeders uitnodigen om mee te denken.

    1. Een derde luik van het PK is geen voorstel van de Algemene Overste, maar we vinden het noodzakelijk in onze provincie het vormingsdirectorium te herzien op basis van de nieuwe Ratio van de congregatie die gepubliceerd werd in 2016. Deze herziening hebben we toevertrouwd aan de ‘Werkgroep voor de begeleiding en vorming van de jonge medebroeders’. Zij zullen het resultaat van hun werk toelichten tijdens het PK en ter goedkeuring voorleggen.

Graag wil ik alle bovengenoemde medebroeders die een taak opnemen in de voorbereiding van het PK, van harte danken voor hun edelmoedige beschikbaarheid. Bij voorbaat dank ik ook reeds onze gemeenschappen, de jongeren, de Salesiaanse Familie en de brede Don Boscobeweging in Vlaanderen en Nederland die de komende maanden zullen uitgenodigd worden om samen met ons het PK voor te bereiden. De PK-commissie zal daartoe de nodige initiatieven lanceren en materiaal aanreiken.

Logo van het AK en het PK

Het logo voor het 28ste Algemeen Kapittel (CG: Consiglio Generale) werd deze keer ontworpen door Marco Ospina van de uitgeverij Don Bosco in Ecuador en zal overgenomen worden voor ons Provinciaal Kapittel, mits het aanbrengen van een kleine wijziging (CG 28 wordt PK 20).

Bij het ontwerpen van dit logo liet de maker zich leiden door volgende zin van de Algemene Overste in zijn brief van 24 mei 2018: “Zoals Don Bosco en in trouw aan de Geest, moeten we onszelf opleggen absolute prioriteit te geven aan de salesiaanse zending met de jongeren van nu om, zoals hij het was, ‘teken en drager te zijn van de liefde van God voor de jongeren, vooral voor de meest arme.’ Die prioriteit of voorkeursoptie voor de meest behoeftige

adolescenten en jongeren van deze wereld, die in zekere zin verschilt van de wereld van de voorbije decennia, conditioneert objectief onze zending.”

Op het logo is een waaier te zien van huizen en werken over de hele wereld. Als je van links naar rechts gaat wordt deze reeks rechts bovenaan afgerond met de basiliek van Maria Hulp der Christenen in Turijn, de stad waar het 28AK zal plaatsvinden.

Het logo suggereert dat ieder die Don Bosco navolgt, creatief, dienstbaar en gepassioneerd moet zijn om met jongeren te werken. In het midden van het logo zie je drie figuren. Ze verwijzen naar de drie elementen van het kapittelthema: de prioriteit van de salesiaanse zending bij de jongeren van vandaag, het profiel van de salesiaan en de samenwerking met de leken. Je kunt er tevens de jongeren, de salesianen en de leken in herkennen. Ze zijn met elkaar verbonden en Christus (helemaal rechts boven) reikt hun de hand, wat een verwijzing is naar het ‘Da mihi animas’.

De overgang in de kleur van licht naar donker drukt het dynamische van de zending uit. De keuze voor het blauw is een verwijzing naar Maria, de Hulp van de Christenen, die voor ons een wegwijzer is naar de hemel.

2. Onze provincie en de medebroeders

In gebed verbonden met de zorgen van onze medebroeders

Op 6 mei 2018 overleed een broer van onze overleden medebroeder Pieter De Belie. Op 15 mei 2018 is Gerarda Kerkhofs gestorven, de oudste zus van Adrien.

Van Gerard Schoorl, missieprocurator voor onze medebroeders-missionarissen uit Nederland, kregen we het bericht van het overlijden op 15 mei 2018 van onze medebroeder Anton Matse in Richmond in de Verenigde Staten. Hij bereikte de leeftijd van 90 jaar en was ruim 60 jaar geprofest. Hij werd geboren in De Bilt (NL) in 1928. Op 22-jarige leeftijd was Anton zelfstandig geëmigreerd naar Australië. Enkele jaren later verhuisde hij naar Canada. Zoekend naar een levensbestemming maakte hij daar kennis met de salesianen en sloot hij zich als salesiaan- coadjuteur bij onze congregatie aan. Vanaf zijn eerste professie in 1957 heeft hij zich tot voor enkele jaren geleden verdienstelijk gemaakt in de grote schoolgemeenschappen van Don Bosco in Californië, onder meer als administrator. Ook was hij enige tijd lid van de provinciale raad. Hoewel hij door ons niet was uitgezonden, heeft Anton vanaf zijn professie altijd een vriendelijke en dankbare band onderhouden met de opeenvolgende missieprocuratoren in Nederland. Wij hebben hem steeds beschouwd als een Nederlandse missionaris. Onze laatste briefwisseling met hem was die rond de viering van zijn negentigste verjaardag in januari van dit jaar. Anton Matse was een salesiaan in hart en ziel. Gedenken wij hem in viering en gebed.

Onze medebroeder André Ongenaert zag op een jaar tijd vier van zijn broers en zussen terugkeren naar het huis van de hemelse Vader. Op 29 mei 2018 overleed zijn zus Jeanne en een week later zijn broer Maurice (broeder Placide van de trappistenabdij Sint-Sixtus te Westvleteren). André laat weten dat hij God dankbaar is dat ze allemaal zo oud mochten worden.

Op 9 juni 2018 werd Maurice Huyghebaert begraven, broer van onze medebroeder Gerard. We bieden alle families onze christelijke deelneming en ons gebed aan.

We weten ons in gebed ook verbonden met onze zieke medebroeders. Enkele werden tijdelijk opgenomen in het ziekenhuis voor onderzoek of verzorging. Momenteel zijn ze allen weer thuis in hun gemeenschap.

Personalia en andere mededelingen

We hebben Cor Anthonissen gevraagd nu reeds te verhuizen naar de gemeenschap van Woluwe en niet te wachten tot 15 augustus om er de taak van gemeenschapsoverste op te nemen. Daniël Malfait is blij dat we hem ontheven hebben van die verantwoordelijkheid. Hij verbleef opnieuw enkele maanden in het ziekenhuis. Vorige week mocht hij terugkeren naar zijn gemeenschap en we wensen dat hij daar verder kan herstellen. Cor is ondertussen zijn vorige taak als missieprocurator aan het afronden en heeft met enthousiasme zijn nieuwe opdracht opgenomen.

Na overleg met Freddy Staelens, gemeenschapsoverste in Kortrijk, kunnen we meedelen dat de volgende salesiaanse ontmoetingsdag zal plaatsvinden in Kortrijk. De vaste datum voor deze jaarlijkse feestelijke aangelegenheid voor alle medebroeders van de provincie is 11 november, maar omdat die datum dit jaar op een zondag valt, zullen we uitzonderlijk samenkomen op zaterdag 10 november.

Dankbare terugblik op het voorbije werkjaar

Het werkjaar zit er bijna op. Voor mij was het een bijzonder boeiend jaar. Als ‘nieuweling’ in het vak mocht ik veel salesiaans bewogen mensen ontmoeten en heel wat salesiaanse realiteiten beter leren kennen. De ontdekkingstocht bracht me langs de gemeenschappen en de medebroeders en langs de Salesiaanse Familie en de brede beweging van mensen die Don Bosco genegen zijn. Ze geven het beste van zichzelf om zijn charisma naar onze tijd en naar de jongeren van vandaag te vertalen. De salesiaanse werken en initiatieven bruisen van leven en hebben een goede naam: Don Bosco is inderdaad een sterk merk! Duizenden kinderen en jonge mensen in Nederland en Vlaanderen mogen dit dagelijks ervaren, want zij blijven de eerste doelgroep voor wie het pedagogisch-pastoraal project van Don Bosco tot leven mag komen.

Duizenden redenen om dankbaar te zijn voor onnoemelijk veel mooie dingen. Natuurlijk is niet alles perfect, maar de uitdagingen, de moeilijkheden, het soms-niet-weten-hoe en de kleine kantjes, zijn ook telkens weer groeikansen om in de toekomst beter te doen.

Als salesianen stellen we ons wel eens de vraag hoe het verder moet met ons steeds kleiner wordend aantal. Het afgelopen jaar heb ik echter nog sterker dan voorheen beseft dat we ons niet te veel zorgen moeten maken. Als ik de talrijke mensen en ook jongeren zie die samen met ons bouwen aan de toekomst van Don Bosco in onze provincie en bekommerd zijn om de salesiaanse identiteit van onze huizen en werken, dan mogen we erop vertrouwen dat ons charisma niet verloren gaat. We danken God voor zoveel engagement van mensen die Don Bosco een warm hart toedragen. Dat betekent geenszins dat wij, salesianen, er niet meer zouden moeten zijn. Uiteraard zullen de salesianen in de totaliteit van de salesiaanse realiteit in onze provincie een plaats blijven hebben. Men verwacht van ons al lang niet meer dat we overal de leiding nemen, maar men rekent er wel op dat we authentiek onze roeping als religieuzen beleven, dat we inspireren en aanmoedigen en dat we durven getuigen van ons geloof, zeker in een tijd die zoveel nood heeft aan zingeving en spiritualiteit. Niet zozeer wat we doen, maar vooral wie we zijn, zal ons getuigenis sterk maken.

Op het einde van dit werkjaar wil ik tevens een bijzonder woord van dank richten tot de directeurs van onze gemeenschappen en niet in het minst tot de leden van de provinciale raad: een ploeg die goed samenhangt en diepgaand nadenkt over het te voeren beleid. Met 26 vergaderingen van juni 2017 tot nu, hebben we de lat behoorlijk hoog gelegd. Anders dan in het verleden komen we nog zelden samen in St.-Pieters-Woluwe. We proberen telkens op een andere plaats te vergaderen: in onze gemeenschappen en in de werken, ook op de plaatsen waar geen gemeenschap meer is. We laten ons dan even rondleiden en luisteren naar de mensen van ter plaatse. Zo proberen we een goed overzicht te krijgen van alles wat er leeft, en willen we tezelfdertijd de mensen bemoedigen. Volgend werkjaar zetten we onze tocht verder en mogen weer een aantal werken waar geen salesianen meer actief zijn, ons verwachten.

Vakantie in zicht

Voor Don Bosco betekende vakantie: veranderen van werk. Een nobel idee, maar vakantie mag gewoon ook eens een tijd zijn waarin ‘niets moet’: een tijd van ont-moeten en genieten.

Deugddoende ‘ont-moetingen’ zijn inderdaad een bron die energie geeft. Vraag het maar aan jonge mensen die samen optrekken of zich straks weer engageren voor andere mensen: in de jeugdbeweging of op het speelplein, in vrijwilligerswerk bij ouderen of bij mensen met een beperking. Wedden dat ze veel meer terug zullen krijgen dan ze kunnen geven? Je kunt het ook vragen aan leerkrachten en opvoeders die zich gedurende een deel van hun vakantietijd inzetten voor kampen in binnen- en buitenland. Ten slotte is het mijn wens dat de zomervakantie voor ieder die dit leest, een tijd van echte ont-moeting mag zijn.

In salesiaanse verbondenheid,

Wilfried Wambeke sdb

Provinciaal

Wilfried Wambeke, sdb • Salesianen van Don Bosco, Provincialaat salesianen • geplaatst op 22 juni 2018