Beste wensen

Beste medewerkers

Eerst en vooral wens ik ieder van jullie en ook jullie familie en vrienden een gelukkig nieuwjaar. In de eerste plaats een goede gezondheid, veel plezier in wat jullie doen of willen doen. Ik wens jullie een boeiend jaar met heel wat uitdagingen.

Door de veranderende samenleving komen er heel wat onderwijsvernieuwingen op ons af:

  • de introductie, implementatie en incorporatie van het leerplan ‘Zin in Leren, Zin in Leven’
  • (basisonderwijs) en de consequenties ervan voor het secundair onderwijs;
  • de introductie, implementatie en incorporatie van de nieuwe eindtermen;
  • de implementatie van het kwaliteitsdecreet: van ROK naar OK naar inspectie 2.0 en pedagogische begeleiding, waarbij scholen de eerste verantwoordelijken zijn voor hun onderwijskwaliteit;
  • de visietekst rooms-katholieke godsdienst;
  • de vernieuwing secundair onderwijs;
  • de beweging van bestuurlijke optimalisatie en schaalvergroting waarbij scholengemeenschappen ophouden te bestaan en scholen zich onder grotere besturen groeperen;
  • de nieuwe organisatiestructuur van het Don Bosco Onderwijscentrum;
  • ...

Dat deze vernieuwingen ook gevolgen zullen hebben voor ieder van ons is evident. Al die veranderingen vereisen immers eenduidige, krachtige en gedragen antwoorden die de kwaliteit van onze scholen en de betrokkenheid van ieder kunnen vergroten. 

Die antwoorden kunnen we maar geven als we verder durven kijken dan de (Vlaamse) onderwijscontext en over het muurtje loeren naar wat er zich op internationaal niveau en binnen de samenleving afspeelt. De hierboven aangehaalde vernieuwingen zijn geen doelen op zich, maar middelen. Instrumenten om een gezegde van Nelson Mandela te realiseren: ‘Onderwijs is het krachtigste wapen om de wereld mee te veranderen’. Over die wereld gaat het, ook in het onderwijs. De grootste veranderingen in scholen komen er vooral door veranderingen in de samenleving en niet zozeer door richtlijnen van de overheid. Wellicht ervaren scholen, leraars en directies dit (nog) niet zo. Ze kijken te veel naar de overheid die zogezegd bepaalt, terwijl het eigen verhaal van de school zelf zou moeten primeren. Een voorbeeld: de klassieke onderwijsvormen en de klassieke opvattingen over school staan haaks op actuele tendensen zoals flexibiliteit, levenslang leren, competentiegericht denken,... Zou er waarheid zitten in de uitspraak ‘jongeren leren vandaag vaak ondanks de school’?

Die wereld daagt ons vandaag eens te meer uit om bewust te worden van onze diepste drijfveren en moedigt ons aan om een standpunt in te nemen. 

Welke houding nemen wij aan bij:

  • de wankele rechten van vrouwen in sommige delen van onze wereld?
  • de duizenden mannen, vrouwen en kinderen zwervend, vluchtend op zoek naar
  • beschutting en bescherming?
  • het ongecontroleerd natuurgeweld dat steeds weer en vooral de allerarmsten treft?
  • de waardenconflicten die eigen zijn aan een multiculturele samenleving?
  • de vrouwen en kinderen die als huispersoneel in slaafse omstandigheden werken, die vernederd en misbruikt worden, die geen rechten hebben, die gekocht en verkocht worden en als voorwerp worden gebruikt?
  • de golf van haat voor Asel, de eerste Weense baby van 2018 die de (Turkse) achternaam Tamgac draagt?
  • de wederzijdse provocaties van enkele wereldleiders die beschikken over een uitgebreid kernwapenarsenaal?
  • ...

De centrale vraag is hier ‘moet de school de samenleving nalopen of moet ze een kritische stemzijn’. En vooral... hoe kunnen wij als Don Boscoschool een kritische stem zijn? Daarover nadenken, is reflecteren over onze visie op mens en samenleving. Die visie en de daaruit voortvloeiende missie, opvoedingsdoelen en opvoedingsstijl zijn bepalend voor de standpunten en de engagementen die we innemen. Ook tegenover onderwijsvernieuwingen. Met deze gedachte zit ik dan ook in de kern van deze discussienota.

Don Bosco zet ons op weg als hij ons laat stilstaan bij het doel van ons onderwijs: “Opvoeden tot goede christenen en eerlijke burgers”. Maar wat zijn goede christenen en eerlijke burgers?Christen zijn, is voor Don Bosco verantwoordelijkheid opnemen voor geloofsgemeenschap en samenleving.

Stellen we als goede christenen de integrale mens centraal, maar in het besef dat die mens pas mens wordt in verbondenheid met anderen en de Andere, met onze leefwereld en met waarden en idealen (zoals de zaligsprekingen en de mensenrechten) die ons eigenbelang overstijgen? Is onze visie op de samenleving wat Erasmus zo prachtig heeft verwoord: “Heel de aarde is je vaderland?” en die ons naar wereldburgerschap brengt? Kiezen we als goede christenen en eerlijke burgers expliciet voor wereldburgerschap en rentmeesterschap? Gebruiken we de resultaten van wetenschappelijk onderzoek over wat effectief in het onderwijs werkt?

De antwoorden op deze vragen zullen gevolgen hebben voor onze missie, visie, opvoedingsdoelen en opvoedingsstijl en zullen bepalend zijn voor onze wijze van omgaan met vernieuwingen en voor de beslissingen die we daaromtrent nemen.


Beste medewerkers

Ik hoop dat 2018...

... een jaar mag zijn waar we tijd en ruimte nemen om samen te reflecteren op onze visie op mens en samenleving en op de daaruit voortvloeiende eisen voor onze onderwijsdoelen en onderwijsstijl.

... een jaar mag zijn waar we tijd en, ruimte nemen om samen, te reflecteren over het samenlevingsverhaal in ons pastoraal-pedagogisch project dat leerlingen prikkelt om creatief uit de hoek te komen, dat inspeelt op wereldburgerschap en rentmeesterschap en waarbij het fundament is: elke leerling komt tot leren en leven en elke leraar werkt assisterend en preventief.

Leren leren, 
leren handelen,
leren samenleven,
leren zijn,
leren van en in religie.

... een jaar waar elke leerling wordt geprikkeld om zijn/haar mogelijkheden maximaal te ontplooien en te overtreffen: “plus est en vous”. Een jaar waarin sterke leerprestaties worden gerealiseerd binnen de context van het eigen pastoraal-pedagogisch project, zodat we zeer goed opgeleide ‘specialisten’ kunnen afleveren die geen vakidioten zijn.

... een jaar mag zijn waarin we slagen om van elkaar te leren, om alle onderwijskwaliteiten samen te brengen en om te kijken welke koers we verder samen kunnen varen. We mogen immers fier zijn en niet te bescheiden met al het goede dat er in onze scholen gebeurt.

... een jaar mag zijn waar we ons door onze gemeenschappelijke missie, visie, onderwijsdoelen en onderwijsstijl laten leiden om gezamenlijk verantwoordelijkheid op te nemen voor onze eigen onderwijskwaliteit, om de komende uitdagingen door die bril te bekijken, om prioriteiten te bepalen en om deze op een planmatige en systematische wijze aan te pakken.

Beste medewerkers,
Zoals je merkt zullen we in 2018 niet stilzitten. Samen zijn we sterk. Ik wens iedereen veel inzet, collegialiteit en arbeidsvreugde.

Gelukkig Nieuwjaar


Didier Finet
Voorzitter DBOC

Didier Finet • Onderwijs, DBOC • geplaatst op 15 januari 2018